Grootste objectieve website voor
 complementaire en alternatieve geneeskunde

IOCOB

Home > Andere behandelwijzen > Meditatie > 2008: Jaar van meditatie binnen geneeskunde

2008: Jaar van meditatie binnen geneeskunde

meditation.gifMeditatie is Goed voor U! Dat is inmiddels duidelijk geworden door erg veel verschillende studies. In 2008 is er weer heel veel onderzoek gedaan naar de waarde van meditatie voor de geneeskunde. Dat willen we aan het einde van dit jaar toch wel even communiceren.

Studies met moderne beeldvormende technieken zoals de MRI hebben laten zien dat meditatie een diep en blijvend effect kan hebben op ons zijn en ons zenuwstelsel. Er zijn bijna 800 publicaties uit 2008 te vinden over meditatie in de grootste medische database die we hebben, Pubmed. Dat is niet niks. In steeds meer deelgebieden van de geneeskunde wordt de waarde van meditatie voor patienten ontdekt en herontdekt. En ook dokters en andere werkers in de gezondheidszorg ontdekken de waarde van meditatie als stress-reducerende techniek in het turbulente medische werk. In het congres over Gezondheidszorg, meer dan techniek, dat in het KNMG-gebouw eind 2008 gehouden werd, deden honderden medische specialisten mee aan 3 verschillende meditatie -technieken, om de waarde ervan aan den lijve te ontdekken. Een bijzonder resultaat binnen onze vaderlandse geneeskunde, die zo gepolariseerd is tussen regulier en alternatief.

  

Vier Vormen

Er zijn 4 verschillende vormen van meditatie die binnen de geneeskunde op hun waarde onderzocht zijn.

1. De meest bekende vorm is de mindfulness based stress reduction (MBSR) van Professor John Kabat-Zinn, die al 30 jaar binnen de reguliere gezondheidszorg aandacht aan meditatie heeft gegeven en veel onderzoek heeft opgezet. De waarde van de MBSR is onderzocht en aangetoond bij een groot aantal aandoeningen.[1] Een voorbeeld daarvan werd aan het eind van 2008 in het toonaangevende tijdschift ‘the American Heart Journal’ gepubliceerd. In het zogenaamde  Support, Education, and Research in Chronic Heart Failure (SEARCH) programma bleek mindfulness een positief effect te hebben op depressie en angst bij hartpatienten, en zelfs meetbare effecten op de symptomen van hartfalen. [2] Ook zijn er positieve effecten te vinden bij allerlei andere ziekten, tot en met kanker! [3] Een studie vond zelfs meetbare positieve effecten op celniveau bij HIV patienten. [4]

2. Een variant van bovenstaande: de mindfulness based cognitive therapy (MBCT). Dit is een hybride tussen mindfulness en cognitieve therapie, die vooral bij patienten met chronische depressies helpt om niet weer opnieuw in een periode van depressie te geraken. (door Segal, Teasdale, Williams)[5] Ook post-stress klachten zijn met mindfulness goed te behandelen. [6]

3. Dialectische gedragstherapie, dialectic behavioral therapy (DBT) waarbij mindfulness ingezet wordt bij patienten met eetstornissen en borderline persoonlijkheidsstoornissen. (Linehan) [7]

4. Acceptance and commitment therapy (ACT). (Hayes, Stroshal, Wilson) [8]

Deze 4 vormen zijn dus alle gebaseerd op boeddhistische meditatie-technieken. De essentie van al deze meditatievormen bestaat uit 3 delen:

1. Formeel oefenen: Focus op de ademhaling, focus op het lichaam met de zogenaamde lichaamsscan en het verbreden van de aandacht over verschillende zintuigen. 

2. Informeel deel: elk moment van de dag aandacht toevoegen aan de aanwezige activiteit. Met name op elk moment de aandacht richten op de ademhaling. Dit informele deel is uiterst belangrijk, om langzaam een meditatieve, ontspannen staat te ontwikkelen.

3. Mindfulness in beweging: of Yoga, of Qigong, bewegen en het toevoegen van de aandacht aan de actie. 

Meditatie brengt je in een andere staat van zijn, die meeromvattend is, en die meetbare effecten heeft op allerlei biologische niveaus, van de frequentie van de ademhaling tot en met die van de hersengolven.

Positieve effecten 

In een recente studie met Zen-meditators werd bijvoorbeeld gezien dat de pijn ervaring tijdens meditatie meetbaar minder wordt. [9] Ook zijn er duidelijke en meetbare veranderingen in de hersenactiviteit tijdens meditatie. [10] [11][12] En dat niet alleen, ook de hersenmassa neemt door regelmatig meditateren toe. [13] Train Your Brain… De onderzoekers suggereerden zelfs dat het verouderingsproces tegengegaan kan worden met meditatie: These findings suggest that the regular practice of meditation may have neuroprotective effects and reduce the cognitive decline associated with normal aging. 

Mindfulness is ook zinvol bij acute hoge stress die optreedt bij gezondheidswerkers in situaties van calamiteiten. [14]

Verder blijkt modern onderzoek duidelijk te maken dat naar binnen gerichte aandacht zoals bij mindfulness gebeurd, het hele lichaam duidelijk in een parasympatische staat brengt, en de zogenaamde hartcoherentie bevordert. [15]

Ook langzaam ademen, een element dat binnen veel meditatievormen aanwezig is, heeft een positieve invloed, ook bijvoorbeeld bij astma patienten en bij hoge bloeddruk. [16] [17] [18]

Betekenis 

Dit zijn maar enkele van de positieve effecten van meditatie binnen de geneeskunde. Meditatie is zowel voor de dokter en therapeut als voor de patient van groot belang: 

  1. meditatie en mindfulness hebben grote waarde voor artsen en werkers in de gezondheidszorg, enerzijds als stressreductie en stresspreventie, anderzijds als tool om patienten te coachen, en
  2. meditatie en mindfulness kunnen bij chronisch zieke patienten van grote waarde zijn in het verwerkingsproces, in het reduceren van angsten en depressies, en in het verbeteren van de kwaliteit van leven. 
IOCOB heeft in samenwerking met enkele andere organisaties een uitgebreid Mindfulness-programma ontwikkeld, voor medische professionals en voor het zakenleven, bestaande uit elementen van mindfulness in rust, alsook mindfulness in beweging. 
www.zenbiz.nl
www.unthink.us

  

Alan Watts 

Alan Watts is een van de grootste kenners van Boeddhisme en meditatie. Hier enkele belangrijke videos van hem over meditatie. 

Alan Watts over No-Thing-Ness: meditatie op het hoogste, Shunyata, de stralende leegte.

 
Allen Wats: On meditation (1971):

 

 

 

Hartsutra

Deze klassieke boeddhistische tekst vat de essentie samen van meditatie.
Heart of the Great Wisdom Sutra.
When a sincere truth seeker attains the wisdom of enlightenment, he realizes that all the five senses are empty and he transcends every suffering.
All things are no different from emptiness; emptiness is not different from all things. Form is emptiness; emptiness is form. Feelings, perceptions, impulses, consciousness are also like this.Listen: The original nature of all things is neither born nor extinguished.
There is no purity, no defilement; no gain, no loss.In this world of emptiness there is no form, no feelings, perceptions, impulses, or consciousness. No eye, ear, tongue body, or mind. Therefore, no color, sound, smell, taste, touch, or thought. The world of form does not exist, nor the world of the mind or of ignorance; no old age and no death.Yet there is continuous ignorance, old age, and death.There is no suffering, no cause of suffering, no cessation of suffering; no wisdom and no attainment because there is nothing to be attained. The compassionate truth-seeker depends upon the wisdom of enlightenment.
When the mind does not become attached to anything, there are no obstacles and fear does not exist. This mind goes beyond all disruptive views and attains Nirvana. All the Buddhas of the past, present and future depend upon the wisdom of enlightenment–and so attain the supreme, wisdom of enlightenment as the great unexplainable true word, the great shining true word that is able to remove all suffering. It is true, not false.
This true w
ord of wisdom says:Gyate Gyate Hara Gyate Hara So Gyate Bodhi Sowa Ka. Het Japanse chanten van de hartsutra:

 

 

Referentie

[1] Ludwig DS, Kabat-Zinn J. | Mindfulness in medicine. | JAMA. | 2008 Sep 17;300(11):1350-2. doi: 10.1001/jama.300.11.1350.

[2] Sullivan MJ, Wood L, Terry J, Brantley J, Charles A, McGee V, Johnson D, Krucoff MW, Rosenberg B, Bosworth HB, Adams K, Cuffe MS. | The Support, Education, and Research in Chronic Heart Failure Study (SEARCH): a mindfulness-based psychoeducational intervention improves depression and clinical symptoms in patients with chronic heart failure. | Am Heart J. | 2009 Jan;157(1):84-90. doi: 10.1016/j.ahj.2008.08.033.

[3] Biegler KA, Chaoul MA, Cohen L. | Cancer, cognitive impairment, and meditation. | Acta Oncol. | 2009;48(1):18-26. doi: 10.1080/02841860802415535.

[4] Creswell JD, Myers HF, Cole SW, Irwin MR. | Mindfulness meditation training effects on CD4+ T lymphocytes in HIV-1 infected adults: a small randomized controlled trial. | Brain Behav Immun. | 2009 Feb;23(2):184-8. doi: 10.1016/j.bbi.2008.07.004. Epub 2008 Jul 19.

[5] Michalak J, Heidenreich T, Meibert P, Schulte D. | Mindfulness predicts relapse/recurrence in major depressive disorder after mindfulness-based cognitive therapy. | J Nerv Ment Dis. | 2008 Aug;196(8):630-3. doi: 10.1097/NMD.0b013e31817d0546.

[6] Gordon JS, Staples JK, Blyta A, Bytyqi M, Wilson AT. | Treatment of posttraumatic stress disorder in postwar Kosovar adolescents using mind-body skills groups: a randomized controlled trial. | J Clin Psychiatry. | 2008 Sep;69(9):1469-76. Epub 2008 Aug 1.

[7] Lynch TR, Chapman AL, Rosenthal MZ, Kuo JR, Linehan MM. | Mechanisms of change in dialectical behavior therapy: theoretical and empirical observations. | J Clin Psychol. | 2006 Apr;62(4):459-80.

[8] Varra AA, Hayes SC, Roget N, Fisher G. | A randomized control trial examining the effect of acceptance and commitment training on clinician willingness to use evidence-based pharmacotherapy. | J Consult Clin Psychol. | 2008 Jun;76(3):449-58. doi: 10.1037/0022-006X.76.3.449.

[9] Grant JA, Rainville P. | Pain sensitivity and analgesic effects of mindful states in Zen meditators: a cross-sectional study. | Psychosom Med. | 2009 Jan;71(1):106-14. doi: 10.1097/PSY.0b013e31818f52ee. Epub 2008 Dec 10.

[10] Hölzel BK, Ott U, Gard T, Hempel H, Weygandt M, Morgen K, Vaitl D. | Investigation of mindfulness meditation practitioners with voxel-based morphometry. | Soc Cogn Affect Neurosci. | 2008 Mar;3(1):55-61. doi: 10.1093/scan/nsm038. Epub 2007 Dec 3.

[11] Cahn BR, Polich J. | Meditation (Vipassana) and the P3a event-related brain potential. | Int J Psychophysiol. | 2009 Apr;72(1):51-60. doi: 10.1016/j.ijpsycho.2008.03.013. Epub 2008 Sep 23.

[12] Pagnoni G, Cekic M, Guo Y. | "Thinking about not-thinking": neural correlates of conceptual processing during Zen meditation. | PLoS One. | 2008 Sep 3;3(9):e3083. doi: 10.1371/journal.pone.0003083.

[13] Pagnoni G, Cekic M. | Age effects on gray matter volume and attentional performance in Zen meditation. | Neurobiol Aging. | 2007 Oct;28(10):1623-7. Epub 2007 Jul 25.

[14] Waelde LC, Uddo M, Marquett R, Ropelato M, Freightman S, Pardo A, Salazar J. | A pilot study of meditation for mental health workers following Hurricane Katrina. | J Trauma Stress. | 2008 Oct;21(5):497-500. doi: 10.1002/jts.20365.

[15] Wu SD, Lo PC. | Inward-attention meditation increases parasympathetic activity: a study based on heart rate variability. | Biomed Res. | 2008 Oct;29(5):245-50.

[16] Raupach T, Bahr F, Herrmann P, Luethje L, Heusser K, Hasenfuss G, Bernardi L, Andreas S. | Slow breathing reduces sympathoexcitation in COPD. | Eur Respir J. | 2008 Aug;32(2):387-92. doi: 10.1183/09031936.00109607. Epub 2008 Apr 2.

[17] Joseph CN, Porta C, Casucci G, Casiraghi N, Maffeis M, Rossi M, Bernardi L. | Slow breathing improves arterial baroreflex sensitivity and decreases blood pressure in essential hypertension. | Hypertension. | 2005 Oct;46(4):714-8. Epub 2005 Aug 29.

[18] Pinheiro CH, Medeiros RA, Pinheiro DG, Marinho Mde J. | Spontaneous respiratory modulation improves cardiovascular control in essential hypertension. | Arq Bras Cardiol. | 2007 Jun;88(6):651-9.

Gerelateerde artikelen

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.